Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
6.1.1. Bán buôn qua kho
Là phơng thức bán buôn hàng hoá đã về nhập kho của đơn vị kinh doanh
thơng mại.
6.1.1.1.Bán buôn qua kho theo Phơng thức chuyển hàng
Căn cứ vào hợp đồng kinh tế giữa đơn vị bán buôn và khách hàng thì
doanh nghiệp thơng mại vận chuyển hàng đến cho khách hàng theo địa chỉ ghi
trên hợp đồng và giao hợp đồng cho khách hàng, khách hàng tuỳ theo phơng
thức thanh toán và thời hạn để trả tiền cho đơn vị bán.
6.1.1.2. Bán buôn qua kho theo phơng thức đến lấy hàng trực tiếp tại kho của
bên bán
Theo hợp đồng kinh tế đã ký kết khách hàng phải đến tại kho của doanh
nghiệp thơng mại để nhận hàng và vận chuyển hàng về, chi phí vận chuyển bên
mua chịu. Khi nhận hàng bên bán giao cho bên mua hoá đơn, bên mua căn cứ
vào phơng thức và thời hạn thanh toán để trả tiền.
6.1.2. Bán buôn vận chuyển thẳng
Là phơng thức bán buôn hàng hoá không về nhập kho của đơn vị kinh
doanh thơng mại.
6.1.2.1. Bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán
Doanh nghiệp thơng mại là đơn vị bán buôn chỉ làm nhiệm vụ lu thông
hàng hoá nhng không trực tiếp mua hàng và bán hàng và tuỳ theo hợp đồng có
thể đợc khoản phí hoặc hoa hồng nhất định. Đợc áp dụng với loại hình tổng
công ty (mặt hàng do công ty độc quyền).
6.1.2.2. Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán
Doanh nghiệp thơng mại sẽ ký kết hợp với ngời bán hàng để mua hàng
đồng thời ký hợp đồng với khách hàng để bán hàng. Căn cứ vào phơng thức
thanh toán, thời hạn thanh toán với ngời bán và thu tiền của khách hàng.
Trần Thị Phơng Thảo - Kế toán 43B 5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
6.2. Hình thức bán lẻ
Bán lẻ tai các cửa hàng, quầy hàng, điểm bán của doanh nghiệp bán lẻ đ-
ợc thực hiện dới hai hình thức: Bán lẻ thu tiền tại chỗ và bán lẻ thu tiền tập
trung.
6.2.1. Bán lẻ thu tiền tại chỗ
Tại các đIểm bán lẻ thu tiền tại chỗ, ngời bán hàng vừa thực hiện chức
năng nhiệm vụ thu tiền của một nhân viên thu ngân. Cuối ca bán kiểm quầy đối
chiếu sổ quầy hàng, kiểm tiền và lập báo cáo bán hàng, báo cáo tiền hàng nộp
cho kế toán bán lẻ ghi sổ kế toán.
6.2.2. Bán lẻ thu tiền tập trung
Bán lẻ thu tiền tập trung có đặc trng khác về mặt tổ chức quầy bán so với
phơng thức thu tiền tại chỗ. Tại đIểm bán (quầy ,cửa hàng ) nhân viên bán hàng
và nhân viên thu ngân thực hiên độc lập chức năng bán hàng và chức năng thu
tiền. Cuối ca bán nhân viên bán hàng kiểm quầy, cửa hàng đôí chiếu sổ quầy,
cửa hàng và lập báo cáo doanh thu bán nộp trong ca, ngày. Thu ngân có nhiệm
vụ thu tiền, kiểm tiền và lập báo cáo nộp tiền, kế toán bán hàng nhận các chứng
từ tại quầy, cửa hàng bàn giao làm căn cứ ghi các nghiệp vụ bán hàng trong ca,
ngày và kỳ báo cáo.
6.2.2. Bán lẻ tự phục vụ hoặc bán hàng tự động
Bán lẻ tự phục vụ hoặc bán hàng tự động ở các siêu thị, khách hàng tự lựa
chọn hàng hoá theo ý thích, tại các siêu thị chỉ có giám sát viên, hớng dẫn viên
giúp khách hàng tiếp xúc với các gian hàng, bộ phận thu tiền có thể thực hiện
bằng nhân viên thu ngân. Các công việc nghiệp vụ quầy siêu thị và cửa hàng để
lập báo cáo bán hàng và báo cáo tiền cũng tiến hành giống nh phơng thức bán lẻ
thu tiền tại chỗ và bán lẻ thu tiền tập trung.
III. Kế toán bán hàng theo các phơng thức bán hàng
trong doanh nghiệp thơng mại
1. Chứng từ kế toán
Kế toán nghiệp vụ bán buôn bán lẻ sử dụng các mẫu chứng từ sau:
Trần Thị Phơng Thảo - Kế toán 43B 6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
+ Hoá đơn GTGT (Sử dụng đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo
phơng pháp khấu trừ). Hoá đơn GTGT đợc lập thành ba liên, một liên giao
khách hàng, hai liên doanh nghiệp giữ lại. Trên hoá đơn GTGT ghi rõ giá bán
cha thuế, thuế GTGT, tổng giá thanh toán. Nếu trên hoá đơn chỉ ghi tổng giá
thanh toán thì thuế GTGT đợc tính trên tổng giá thanh toán theo công thức sau
Thuế GTGT = Tổng giá thanh toán x thuế suất thuế GTGT
Đối với doanh nghiệp áp dụng phơng pháp tính thuế GTGT trực tiếp trên GTGT
thì chứng từ sử dụng ban đầu là hoá đơn bán hàng. Giá ghi trên hoá đơn bán
hàng là giá đã có thuế.
+ Biên bản kiểm kê hàng hoá: Phản ánh số hàng thiếu hoặc thừa hoặc
phản ánh số hàng không đúng hợp đồng bị khách hàng trả lại trong các nghiệp
vụ tiêu thụ hàng hoá.
+ Các chứng từ phản ánh quá trình thu hồi tiền, thu hồi công nợ nh phiếu
thu, giấy báo có và bản sao kê của ngân hàng.
+ Báo cáo bán hàng, bảng kê hàng hoá (với bán lẻ hàng hoá).
+ Đối với nghiệp vụ tiêu thụ qua đạI lý hoặc bán hàng trả góp, kế toán sử
dụng các chứng từ : Biên bản giao nhận hàng hoá, hợp đồng giao nhận đạI lý và
các chứng từ thanh toán khác.
2. Tài khoản kế toán
+TK 156 Hàng hoá
Tài khoản này dùng để phản ánh giá thực tế hàng hoá tạI kho, tại quầy, chi tiết
theo từng kho, quầy, từng loại, nhóm hàng hoá.
Bên Nợ: Phản ánh các nghiệp vụ làm tăng giá thực tế của hàng hoá tại
kho, tại quầy (giá mua và chi phí thu mua).
Bên Có: Phản ánh trị giá thực tế của hàng xuất kho, xuất quầy (Kể cả
giảm giá hàng mua và hàng mua trả lại).
Phí thu mua phân bổ cho hàng tiêu thụ.
D Nợ: Trị giá thực tế hàng hoá tồn kho, tồn quầy
TK 156 chi tiết thành TK 1561 Giá mua của hàng hoá
Trần Thị Phơng Thảo - Kế toán 43B 7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
TK 1562 Chi phí thu mua hàng hoá
+ TK 157 Hàng gửi bán
Tài khoản này phản ánh trị giá mua thực tế của hàng gửi bán, ký gửi, đại lý cha
đợc chấp nhận. Đợc mở chi tiết cho từng mặt hàng, từng lần gửi hàng.
Bên Nợ : Giá trị hàng hoá dịch vụ gửi bán, gửi đạI lý hoặc đã thực hiện
với khách hàng nhng cha đợc chấp nhận.
Bên Có : Giá trị hàng hoá, dịch vụ đã đợc khách hàng chấp nhận thanh
toán hoặc thanh toán.
Giá trị hàng gửi bán bị từ chối, trả lại.
D Nợ : Giá trị hàng gửi bán cha đợc chấp nhận.
+ TK 511 Doanh thu bán hàng
Tài khoản này phản ánh tổng doanh thu bán hàng thực tế của doanh nghiệp và
các khoản giảm doanh thu.
Bên Nợ : Số thuế phải nộp (thuế TTĐB, thuế XK) tính trên doanh số bán
ra trong kỳ.
Số giảm giá hàng bán và doanh thu của hàng bán trả lại
Kết chuyển trừ doanh thu
Kết chuyển số doanh thu thuần về tiêu thụ
Bên Có : Tổng số doanh thu bán hàng thực tế phát sinh trong kỳ
Tài khoản này chi tiết thành TK 5111 Doanh thu bán hàng hoá
TK 5112 Doanh thu bán các thành phẩm
TK 5113 Doanh thu cung cấp dịch vụ
TK 5114 Doanh thu trợ giá, trợ cấp
+ TK 531 Hàng bán bị trả lại
Tài khoản này dùng để theo dõi doanh thu của số hàng hoá, dịch vụ đã tiêu thụ
nhng bị khách hàng trả lại
Bên Nợ : Tập hợp doanh thu của số hàng bị khách hàng trả lại
Bên Có : Kết chuyển doanh thu của số hàng bị trả lại
TK 531 cuối kỳ không có số d.
+ TK 532 Giảm giá hàng bán
Trần Thị Phơng Thảo - Kế toán 43B 8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Tài khoản này dùng để theo dõi toàn bộ các khoản giảm giá hàng bán cho
khách hàng trên giá thoả thuận.
Bên Nợ : Tập hợp các khoản giảm giá hàng bán
Bên Có : Kết chuyển toàn bộ số giảm giá hàng bán
TK 532 Cuối kỳ không có số d.
+ TK 632 Giá vốn hàng bán
TàI khoản này phản ánh giá vốn của hàng đã tiêu thụ trong kỳ bao gồm trị giá
mua của hàng tiêu thụ và phí thu mua phân bổ cho hàng tiêu thụ trong kỳ.
Bên Nợ : Tập hợp trị giá mua thực tế của hàng hoá đã tiêu thụ và phí thu
mua phân bổ cho hàng tiêu thụ trong kỳ.
Bên Có : Kết chuyển trị giá vốn hàng tiêu thụ trong kỳ
Trị giá mua của hàng tiêu thụ bị trả lại trong kỳ
3. Kế toán giá vốn hàng bán
3.1. Khái niệm về giá vốn hàng bán
Giá vốn hàng bán là trị giá vốn của sản phẩm, vật t, hàng hoá lao vụ, dịch
vụ đã tiêu thụ. Đối với sản phẩm, lao vụ, dịch vụ tiêu thụ thì giá vốn là giá
thành sản xuất hay chi phí sản xuất. Còn đối với hàng tiêu thụ, giá vốn bao gồm
trị giá mua của hàng tiêu thụ cộng với các chi phí mua phân bổ cho hàng tiêu
thụ
3.2. Các yếu tố cấu thành giá vốn hàng bán trong kinh doanh thơng mại
Trị giá vốn hàng đã tiêu thụ trong kỳ bao gồm giá mua của hàng tiêu thụ
và phí thu mua phân bổ cho hàng tiêu thụ
3.3. Phơng pháp xác định giá mua của hàng xuất bán
3.3.1. Phơng pháp tính trị giá thực tế bình quân gia quyền
Theo phơng pháp này trớc tiên phảI tính giá mua bình quân của hàng hoá luân
chuyển trong kỳ
Trần Thị Phơng Thảo - Kế toán 43B 9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Trị giá mua của Trị giá mua của
Giá mua bình quân hàng hoá đầu kỳ hoá nhập trong kỳ
đơn vị hàng hoá =
luân chuyển trong kỳ Số lợng hàng Số lợng hàng hoá
hoá đầu kỳ nhập trong kỳ
Trị giá mua của hàng Số lợng hàng hoá Giá mua bình
hoá xuất kho trong kỳ xuất kho trong kỳ quân đơn vị
Cuối kỳ tính trị giá mua của toàn bộ lô hàng hoá xuất kho trong kỳ bằng
các tổng hợp trị giá mua của từng thứ hàng hoá xuất kho
3.3.2. Phơng pháp nhập trớc xuất trớc
Phơng pháp này dựa trên giả thiết lô hàng nào nhập trớc thì tính giá mua
vào của nó cho hàng hoá xuất trớc, nhập sau thì tính sau
Trị giá mua của Giá mua thực tế đơn vị Số lợng hàng hoá xuất
hàng hoá xuất = hàng nhập kho theo từng X kho trong kỳ thuộc số
kho trong kỳ lần nhập kho trớc lợng từng lần nhập kho
Theo phơng pháp này kế toán phải ghi sổ kế toán chi tiết mở cho từng thứ
hàng hoá cả về số lợng, đơn giá và số tiền từng lần nhập, xuất hàng hoá.
3.3.3. Phơng pháp nhập sau, xuất trớc
Theo cách này giả thiết những lô hàng nào nhập kho sau đợc tính giá
mua vào của nó cho lô hàng nào xuất trớc, nhập trớc thì tính sau
Trị giá mua của Giá mua thực tế đơn vị Só lọng hàng hoá xuất
hàng hoá xuất = hàng nhập kho theo X kho trong kỳ thuộc số
kho trong kỳ từng lần nhập kho sau luợng từng lần nhập kho
Theo phơng pháp này kế toán phải ghi sổ kế toán chi tiết mở cho từng thứ
hàng hoá về cả số lợng, đơn giá và của từng lần nhập, xuất hàng hoá.
Trần Thị Phơng Thảo - Kế toán 43B 10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
3.3.4. Phơng pháp giá thực tế đích danh
Khi nhận biết giá thực tế của từng thứ hoặc loại hàng hoá theo từng lần
nhập kho thì có thể định giá cho nó theo giá thực tế đích danh
3.3.5. Phơng pháp tính giá trị xuất kho theo giá hạch toán
Theo phơng pháp này kế toán phải mở sổ chi tiết phản ánh sự biến động
của hàng nhập, xuất trong kỳ theo giá hạch toán và theo giá mua thực tế. Cuối
thàng tính theo công thức
Trị giá mua thực tế Trị giá mua thực tế
Hệ số chêch lệch của hàng hóa tồn + của hàng nhập kho
giá thực tế với tồn đầu kỳ trong kỳ
giá hạch toán Trị giá hạch toán Trị giá hạch toán
của hàng tồn + của hàng nhập
đầu kỳ trong kỳ
Trị giá thực tế Trị giá hạch toán Hệ số chêch lệch
của hàng hoá = của hàng tồn X giữa giá thực tế
xuất kho đầu kỳ với giá hạch toán
Phơng pháp này giảm nhẹ khối lợng công việc ghi sổ kế toán chi tiết và
tính toán giá trị mua thực tế của hàng hoá xuất kho.
3.4.Phân bổ chi phí thu mua cho hàng tiêu thụ trong kỳ
3.4.1. Chi phí thu mua
Chi phí thu mua hàng hoá là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản
hao phí về lao động sống và lao động vật hoá mà đơn vị bỏ ra có liên quan đến
việc thu mua hàng hoá. Thuộc chi phí thu mua hàng hoá bao gồm chi phí vận
chuyển, bốc dỡ, tiền thuê kho, thuê bãi, hoa hồng thu mua Do chi phí thu mua
liên quan đến toàn bộ hàng hoá trong kỳ nên cần phảI phân bổ cho hàng tiêu thụ
và hàng còn lại theo tiêu thức phù hợp (theo doanh thu, theo trị giá mua, theo số
lợng, trọng lợng ). Công thức phân bổ nh sau:
=
Chi phí thu mua
tồn đầu kỳ
+
Chi phí thu mua
phát sinh trong kỳ
x
Trị giá mua
hàng tồn kho
Trần Thị Phơng Thảo - Kế toán 43B 11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chi phí thu mua
phân bổ cho hàng
tiêu thụ
Trị giá mua hàng
hoá xuất trong kỳ
+
Trị giá mua hàng
tồn cuối kỳ
Chi phí thu mua Chi phí thu Chi phí thu Chi phí thu
Phân bổ cho = mua tồn + mua phát sinh - mua phân bổ
Hàng tiêu thụ đầu kỳ trong kỳ hàng tồn cuốikỳ
3.4.2. Sơ đồ hạch toán chi phí thu mua
TK 111, 112, 331 TK 1562 TK 632
(1)
TK 133 (3)
(2)
(1) Tập hợp chi phí thu mua
(2) Thuế GTGT đầu vào đợc khấu trừ
(3) Phân bổ chi phí thu mua cho hàng tiêu thụ
3.5. Kế toán giá vốn hàng bán theo các phơng thức bán hàng
3.5.1. Những phơng thức đợc xem là hàng đã bán, cha bán
3.5.1.1. Phơng thức đợc xem là hàng đã tiêu thụ
+ Bán buôn qua kho theo hình thức hàng đến lấy hàng trực tiếp tại kho
của bên bán. Hàng coi là tiêu thụ khi hợp đồng kinh tế đợc ký kết với khách
hàng và khách hàng đến tại kho của doanh nghiệp thơng mại để nhận hàng và
chấp nhận phơng thức thanh toán nh trong hợp đồng đã thoả thuận.
+ Bán buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng. Hàng coi là tiêu thụ khi
doanh nghiệp thơng mại vận chuyển hàng đến cho khách hàng theo địa chỉ ghi
trên hợp đồng và giao hợp đồng cho khách hàng và ngời mua chấp nhập phơng
thức thanh toán nh đã thoả thuận.
+ Bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán. Hàng coi là
tiêu thụ khi hợp đồng kinh tế đã ký kết với khách hàng trong đó thoả thuận về
khoản phí hoặc hoa hồng nhất định đợc hởng khi công ty đã giao hàng cho
Trần Thị Phơng Thảo - Kế toán 43B 12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
khách hàng. Trong trờng hợp này không ghi nhận giá vốn vì đơn vị chỉ làm
nhiệm vụ lu thông hàng hoá.
+ Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán. Hàng coi đã tiêu
thụ khi doanh nghiệp thơng mạI ký hợp đồng với ngời bán hàng để mua hàng
đồng thời ký hợp đồng với khách hàng để bán hàng và khách hàng chấp nhận
phơng thức thanh toán nh trong hợp đồng.
+ Bán lẻ: Tại các cửa hàng, quầy bán hàng, khi nhân viên bán hàng giao
hàng cho khách hàng và khách hàng chấp nhận thanh toán
3.5.1.2. Phơng thức đựoc xem là hàng cha tiêu thụ
+ Trị giá hàng gửi bán theo phơng thức gửi bán đại lý, ký gửi.
+ Trị giá sản phẩm, hàng hoá đang gửi bán, dịch vụ hoàn toàn đã cung
cấp cho khách hàng nhng cha đợc ngời mua chấp nhận.
3.5.2. Sơ đồ hạch toán giá vốn hàng bán
3.5.2.1. Sơ đồ hạch toán giá vốn hàng bán trong trờng hợp hàng đã tiêu thụ
+Bán buôn qua kho theo ph ơng thức trực tiếp; bán lẻ tại quầy; bán trả góp
TK 156 TK 632
Giá vốn hàng bán tiêu thụ
+Bán buôn qua kho theo ph ơng thức gửi bán
TK 157 TK 632
Giá vốn của hàng gửi bán đợc chấp nhận
+ Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán theo ph ơng thức gửi bán
TK 111, 112, 331 TK 157 TK 632
(1) (3)
TK 133
(2)
(1) Giá vốn của hàng mua vận chuyển thẳng
Trần Thị Phơng Thảo - Kế toán 43B 13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
(2) Thuế GTGT đầu vào đợc khấu trừ
(3) Kết chuyển giá vốn của hàng tiêu thụ đợc chấp nhận
+Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán theo ph ơng thức trực tiếp
TK 111, 112, 331 TK 632
(1)
TK 133
(2)
(1) Giá vốn hàng bán của hàng giao trực tiếp tới khách hàng thông qua
mua trực tiếp tại nhà cung cấp
(2) Thuế GTGT đầu vào đựơc khấu trừ
+Bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán
TK 111, 112 TK 641
Chi phí môi giới bán hàng
3.5.2.2. Sơ đồ hạch toán giá vốn trong trờng hợp hàng cha tiêu thụ
+ Gửi bán đại lý, ký gửi
TK 156 TK 157
Giá vốn của hàng gửi bán
xuất kho
Trần Thị Phơng Thảo - Kế toán 43B 14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét