Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Sự phát triển nhanh chóng của các phơng tiện cơ giới một mặt mang lại
cho con ngời một hình thức vận chuyển thuận tiện, nhanh chóng kịp thời và giá
rẻ phù hợp với đại đa số ngời dân Việt Nam. Các khu công nghệ sản xuất xe ô
tô, xe máy trên thế giới và cả trong nớc phát triển rầm rộ.
Chỉ tính riêng Việt Nam trong vòng hơn 10 năm qua, các phơng tiện xe
cơ giới đã có mức tăng trởng khá cao, đặc biệt là mô tô, hiện nay số xe máy
đang lu hành là hơn 10 triệu chiếc. Từ năm 1999 đến năm 2002 bình quân hàng
năm phơng tiện xe cơ giới tăng 25,15%. Đối lập với tốc độ gia tăng một cách
đột biến về phơng tiện xe cơ giới, tốc độ phát triển của cơ sở hạ tầng giao thông
đờng bộ còn nhiều hạn chế. Theo số liệu thống kê cho thấy năm 1990 có
112.700 km đờng bộ thì chỉ có 19,8% rải nhựa và bê tông. Năm 2001 có
127.000 km thì chỉ có 38% đờng rải nhựa và bê tông, mặc dù tỷ lệ đờng nhựa và
bê tông có tăng nhng chất lợng kém và đang có nguy cơ ngày càng xuống cấp
trầm trọng. Chính vì sự bất hợp lý này nên tình trạng tai nạn giao thông nói
chung và giao thông đờng bộ nói riêng ngày càng gia tăng và mức độ ngày càng
trầm trọng.
Theo số liệu của cảnh sát giao thông thì trung bình mỗi ngày xảy ra 33
vụ tai nạn xe cơ giới làm chết 20 ngời và bị thơng 35 ngời cha kể thiệt hại về vật
chất và tinh thần. Số vụ tai nạn năm sau cao hơn năm trớc là 22,5%, số ngời
chết và bị thơng trong năm cao hơn năm trớc là 27,7% và 30,6%. Số vụ tai nạn
nghiêm trọng ngày càng tăng, trong đó tai nạn xe cơ giới luôn chiếm tỷ lệ cao
nhất chiếm 93,7% về số vụ, 94,13% về số ngời chết, 98,8% số ngời bị thơng.
Với tình hình tai nạn ngày càng gia tăng một cách đáng báo động nh vậy,
Nhà nớc ta đã đa ra nhiều biện pháp để làm giảm bớt tai nạn giao thông và mức
độ nghiêm trọng của nó. Nh xử lý vi phạm luật lệ giao thông, hớng dẫn học luật
an toàn giao thông, bắt buộc đội mũ bảo hiểm Tuy nhiên với sự cố gắng của
bản thân con ngời cũng nh sự hỗ trợ của khoa học kỹ thuật và công nghệ, chúng
ta vẫn cha thể loại bỏ đợc tai nạn giao thông xảy ra với mức độ và nhịp độ ngày
càng lớn. Khi tai nạn xảy ra không chỉ có bản thân nạn nhân và gia đình họ bị
thiệt hại về tính mạng, thu nhập, sức khoẻ mà cả ngời gây ra tai nạn cũng nh xã
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
hội đều bị ảnh hởng, bởi lẽ những ngời tham gia giao thông là những ngời trụ
cột, là ngời lao động chính của gia đình, của doanh nghiệp. Luật pháp đã quy
định khi xảy ra tai nạn chủ phơng tiện phải bồi thờng. Tuy nhiên trên thực tế
việc bồi thờng còn gặp nhiều khó khăn, phức tạp, nhiều khi chủ phơng tiện gây
ra tai nạn sau đó bỏ trốn, gây thiệt hại cho nạn nhân và ức chế cho gia đình nạn
nhân. Nhiều khi lái xe cũng bị chết nên việc bồi thờng cũng phức tạp, ngoài ra
nhiều khi chủ xe không đủ tài chính nên việc bồi thờng cho nạn nhân không
thực hiện đợc Tất cả những điều này dẫn đến gây ra sự ức chế và mâu thuẫn
giữa gia đình nạn nhân với lái xe hoặc chủ xe, gây ra mất trật tự an toàn xã hội.
Để bù đắp những tổn thất về ngời và của, ổn định sản xuất kinh doanh,
tâm lý của chủ xe cũng nh mọi đối tợng, bảo hiểm xe cơ giới nói chung và bảo
hiểm TNDS của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba nói riêng ra đời là biện pháp
hữu hiệu nhất hiện nay. Do đó nghiệp vụ Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ
xe cơ giới đối với ngời thứ ba ra đời là cần thiết khách quan. Ngay từ khi mới ra
đời theo Nghị định số 30/HĐBT - đã mang tính chất bắt buộc, Nghị định
115/1997/NĐ - CP 17/12/1997 thay nghị định cũ nhằm nâng cao tính bắt buộc
của ngời điều khiển xe cơ giới, nhng số ngời tham gia còn quá ít so với dân số,
so với ngời bị nạn. Chủ xe chỉ mua bảo hiểm khi đăng ký xe, hết hạn không
thực hiện nghĩa vụ tiếp theo là tái tục. Do đó ngày 19/02/2003 Chính phủ ban
hành Nghị định số 15/2003/NĐ-CP về Quy chế xử phạt vi phạm hành chính về
giao thông đờng bộ Theo mục 3 điều 25 Chơng V của Nghị định quy
định: Phạt tiền từ 50000-100000 nghìn đồng đối với ngời điều khiển mô tô vi
phạm không có giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ
giới còn hiệu lực- Nh vậy tính bắt buộc của nghiệp vụ sẽ tăng lên.
2. Tác dụng của bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ng-
ời thứ ba
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba ra
đời là cần thiết khách quan và nó có tác dụng rất lớn đối với cả chủ xe, cả ngời
thứ ba và còn có tác dụng đối với xã hội.
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
2.1. Đối với chủ xe
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với ngời thứ ba là tấm lá chắn vững
chắc và cuối cùng cho các chủ xe, tạo ra tâm lý yên tâm, thoải mái, tự tin cho
ngời điều khiển xe cũng nh chủ xe. Góp phần ổn định tài chính, ổn định sản
xuất kinh doanh cho các chủ xe vì xe cơ giới là một loại tài sản có giá trị lớn đối
với mỗi chủ xe, khi không may xảy ra tai nạn, thiệt hại về ngời và tài sản sẽ mất
đi cơ hội kinh doanh, không đủ tài chính bồi thờng
Tích cực góp phần ngăn ngừa và đề phòng tai nạn giao thông, dựa trên cơ
sở ý thức của mỗi chủ xe.
Góp phần xoa dịu bớt sự căng thẳng giữa chủ xe và gia đình nạn nhân khi
xảy ra tai nạn, bằng cách nhà bảo hiểm có mặt kịp thời để bồi thờng và giải
quyết mâu thuẫn. Trên cơ sở đó tạo thêm niềm tin và nâng cao uy tín của công
ty bảo hiểm.
2.2. Đối với ngời thứ ba
Khi không may xảy ra tai nạn, là nạn nhân, ngời thứ ba sẽ đợc công ty
bảo hiểm đứng ra thay thế chủ xe bồi thờng kịp thời, đảm bảo khả năng tài
chính kịp thời, làm giảm bớt sự lo âu, giúp ngời thứ ba ổn định tinh thần, ổn
định sản xuất kinh doanh.
3.3. Đối với xã hội:
Nghiệp vụ này ra đời còn góp phần tăng thu Ngân sách cho Nhà nớc
thông qua thuế, để từ đó có điều kiện đầu t trở lại nâng cấp và xây dựng mới cơ
sở hạ tầng giao thông, tạo thêm công ăn việc làm cho ngời lao động.
3. Đặc trng của bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ng-
ời thứ ba.
Là một nghiệp vụ trong số rất nhiều nghiệp vụ của loại hình bảo hiểm
trách nhiệm dân sự, đặc trng của bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ
giới đối với ngời thứ ba mang đặc trng của loại hình bảo hiểm trách nhiệm dân
sự nh sau:
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
3.1. Đối tợng bảo hiểm mang tính trừu tợng
Đối tợng bảo hiểm của các hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm dân sự là
phần trách nhiệm hay nghĩa vụ bồi thờng các thiệt hại, do đó rất trừu tợng. Hơn
nữa trách nhiệm là bao nhiêu cũng không xác định đợc ngay lúc tham gia bảo
hiểm.
Đối tợng nghiệp vụ này mang tính bắt buộc, thông thờng trách nhiệm
pháp lý phát sinh khi có đủ ba điều kiện:
- Xe phải có lỗi.
- Ngời thứ ba phải có thiệt hại thực tế.
- Có quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật của ngời điều khiển xe
đối với ngời thứ ba.
Mức độ thiệt hại do trách nhiệm pháp lý phát sinh bao nhiêu là hoàn toàn do
sự phán xử của toà án, thông thờng thiệt hại này đợc tính dựa trên mức độ lỗi
của ngời điều khiển xe cơ giới gây ra cho ngời thứ ba.
3.2. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba đợc
thực hiện dới hình thức bắt buộc.
Bảo hiểm trách nhiệm ngoài việc nhằm đảm bảo ổn định tài chính cho
ngời đợc bảo hiểm còn có mục đích khác là bảo vệ quyền lợi cho phía nạn nhân,
đảm bảo tính công bằng trong xã hội và đảm bảo quyền lợi của mọi công dân.
Mặt khác nghiệp vụ này có quan hệ trực tiếp với một số bộ luật của quốc gia mà
luật pháp thì mọi công dân phải có nghĩa vụ thực hiện. Ngoài ra thực hiện bắt
buộc nhằm góp phần cùng với cơ quan chức năng quản lý tốt các loại đầu xe cơ
giới.
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
3.3. Bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới có áp dụng giới hạn trách
nhiệm
Bởi vì thiệt hại trách nhiệm dân sự phát sinh cha thể xác định đợc ngay
tại thời điểm tham gia bảo hiểm và thiệt hại đó có thể là rất lớn, bởi vậy để nâng
cao trách nhiệm của ngời tham gia bảo hiểm các công ty bảo hiểm thờng đa ra
giới hạn trách nhiệm, tức là các mức bồi thờng tối đa của bảo hiểm (STBH). Nói
cách khác, thiệt hại trách nhiệm dân sự có thể phát sinh rất lớn nhng công ty
bảo hiểm không bồi thờng toàn bộ thiệt hại trách nhiệm dân sự phát sinh đó mà
chỉ khống chế trong phạm vi STBH.
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
II. Nội dung bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe
cơ giới đối với ngời thứ ba
1. Khái niệm trách nhiệm dân sự và bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ
xe cơ giới với ngời thứ ba.
Trách nhiệm dân sự là trách nhiệm phát sinh do vi phạm nghĩa vụ dân sự
trong đó nghĩa vụ dân sự chính là việc mà theo qui định của pháp luật thì một
hoặc nhiều chủ thể không đợc làm hoặc bắt buộc làm một hành động nào đó đối
với một hoặc nhiều chủ thể khác. Ngời chịu trách nhiệm dân sự mà không thực
hiện đầy đủ hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ đó thì phải chịu trách nhiệm
trớc ngời bị hại và trớc pháp luật. Nhìn chung trách nhiệm dân sự là trách nhiệm
bồi thờng về vật chất và tinh thần trong đó trách nhiệm bồi thờng về vất chất và
tinh thần là trách nhiệm bồi thờng những tổn thất vật chất thực tế, tính đợc
thành tiền do bên vi phạm nghĩa vụ dân sự gây ra bao gồm tổn thất về tài sản,
chi phí ngăn ngừa thiệt hại, thu nhập thực tế bị giảm sút.
Trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba:
Là phần trách nhiệm đợc xác định bằng tiền theo qui định của luật pháp
và sự phán quyết của toà án quyết định chủ xe phải gánh chịu do sự lu hành xe
của mình gây ra.
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba phải
chịu chi phí cho các rủi ro, cụ thể là phải bồi thờng cho các nạn nhân gặp rủi ro
trên đờng phố đợc trả thông qua phí bảo hiểm mà những chủ phơng tiện giao
thông của cả xã hội đóng góp.
2. Đối tợng bảo hiểm
Ngời tham gia bảo hiểm thông thờng là chủ xe, có thể là cá nhân hay đại
diện cho một tập thể. Ngời bảo hiểm chỉ nhận bảo hiểm cho phần trách nhiệm
dân sự của chủ xe phát sinh do sự hoạt động và điều khiển xe cơ giới của ngời
lái xe.
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Nh vậy đối tợng bảo hiểm là trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối
với ngời thứ ba. Trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba là
trách nhiệm hay nghĩa vụ bồi thờng ngoài hợp đồng của chủ xe hay lái xe cho
ngời thứ ba do việc lu hành xe gây tai nạn.
Ngời thứ ba trong bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới là
những ngời bị thiệt hại về thân thể và tài sản do xe cơ giới gây ra nhng loại trừ
hành khách, ngời trên xe, phụ xe, ngời làm công cho chủ xe, những ngời lái xe
phải nuôi dỡng nh cha, mẹ, vợ, chồng, con cái
Đối tợng đợc bảo hiểm không đợc xác định trớc. Chỉ khi nào việc lu hành
xe gây ra tai nạn có phát sinh trách nhiệm dân sự của chủ xe đối với ngời thứ ba
thì đối tợng này mới đợc xác định cụ thể.
Các điều kiện phát sinh trách nhiệm dân sự của chủ xe đối với ngời thứ
ba bao gồm:
- Có thiệt hại về tài sản, tính mạng hoặc sức khoẻ của bên thứ ba.
- Chủ xe (lái xe) phải có hành vi trái pháp luật. Có thể do vô tình hay cố ý
mà lái xe vi phạm luật giao thông đờng bộ, hoặc vi phạm các qui định khác của
nhà nớc.
- Phải có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật của chủ xe, lái
xe với những thiệt hại của ngời thứ ba.
- Chủ xe, lái xe phải có lỗi.
Thực tế chỉ cần đồng thời xảy ra ba điều kiện đầu là phát sinh trách nhiệm
dân sự đối với ngời thứ ba của chủ xe (lái xe). Nếu thiếu một trong ba điều kiện
trên trách nhiệm dân sự của chủ xe sẽ không phát sinh, và do đó không phát
sinh trách nhiệm của bảo hiểm. Điều kiện cuối có thể có hoặc không vì nhiều
khi tai nạn xảy ra là do tính nguy hiểm cao độ của xe cơ giới mà không hoàn
toàn do lỗi của chủ xe, lái xe. Ví dụ: xe đang chạy bị nổ lốp, lái xe mất khả
năng điều khiển nên gây tai nạn, trong trờng hợp này trách nhiệm dân sự vẫn có
thể phát sinh nếu có đủ ba điều kiện đầu tiên.
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
3. Phạm vi bảo hiểm
Ngời bảo hiểm nhận bảo đảm cho các rủi ro bất ngờ không lờng trớc đợc
gây ra tai nạn và làm phát sinh trách nhiệm dân sự của chủ xe. Cụ thể các thiệt
hại nằm trong phạm vi trách nhiệm của ngới bảo hiểm bao gồm:
- Thiệt hại về tính mạng và tình trạng sức khoẻ của bên thứ ba.
- Thiệt hại về tài sản, hàng hoá của bên thứ ba.
- Thiệt hại tài sản làm ảnh hởng đến kết quả kinh doanh hoặc thu nhập.
- Các chi phí cần thiết và hợp lý để thực hiện các biện pháp ngăn ngừa hạn
chế thiệt hại, các chi phí thực hiện biện pháp đề xuất của cơ quan bảo hiểm (kể
cả biện pháp không mang lại hiệu quả).
- Những thiệt hại về tính mạng, tình trạng sức khoẻ của những ngời tham
gia cứu chữa, ngăn ngừa tai nạn, chi phí cấp cứu và chăm sóc nạn nhân.
Rủi ro loại trừ.
Ngời bảo hiểm không chịu trách nhiệm bồi thờng thiệt hại của các vụ tai
nạn, mặc dù có phát sinh trách nhiệm dân sự trong các trờng hợp sau:
- Hành động cố ý của chủ xe, lái xe và ngời bị thiệt hại.
- Xe không đủ điều kiện kỹ thuật và thiết bị an toàn để tham gia giao thông
theo qui định của điều lệ trật tự an toàn giao thông vận tải đờng bộ.
- Chủ xe hoặc lái xe vi phạm nghiêm trọng trật tự an toàn giao thông đờng
bộ nh:
+ Xe không có giấy phép lu hành, giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ
thuật và môi trờng.
+ Lái xe không có bằng lái hoặc bằng bị tịch thu, bằngkhông hợp lệ.
+ Lái xe bị ảnh hởng của chất kích thích nh rợu bia.
+ Xe chở chất cháy, chất nổ trái phép.
+ Xe sử dụng để tập lái, đua thể thao, đua xe trái phép, chạy thử sau khi
sửa chữa.
+ Xe đi vào đờng cấm, đi đêm không đèn hoặc chỉ có đèn bên phải.
+ Xe không có hệ thống lái bên phải.
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
+ Thiệt hại do chiến tranh, bạo động.
+ Thiệt hại gián tiếp do tai nạn nh giảm giá trị thơng mại, làm đình trệ sản
xuất kinh doanh.
+ Thiệt hại đối với tài sản bị cớp, bị mất cắp trong tai nạn.
+ Tai nạn xảy ra ngoài lãnh thổ quốc gia trừ khi có thoả thuận khác.
Ngoài ra ngời bảo hiểm cũng không chịu trách nhiệm đối với tài sản đặc
biệt nh vàng, bạc, đá quí, tiền, đồ cổ, tranh ảnh quí hiếm, thi hài, hài cốt,
4. Phí bảo hiểm và phơng pháp tính phí
4.1. Phí bảo hiểm
Phí bảo hiểm đợc tính theo đầu phơng tiện. Ngời tham gia bảo hiểm đóng
phí bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba theo số lợng
đầu phơng tiện của mình. mặt khác, các phơng tiện khác nhau về chủng loại, về
độ lớn có xác suất gây ra tai nạn khác nhau. Do đó phí bảo hiểm đợc tính riêng
cho từng loại phơng tiện (hoặc nhóm phơng tiện) tuỳ theo mỗi đầu phơng tiện.
Nh vậy, phí bảo hiểm là khoản tiền mà chủ xe cơ giới phải nộp cho ngời
bảo hiểm để hình thành quỹ tiền tệ độc lập tập trung đủ lớn để bồi thờng thiệt
hại xảy ra trong năm nghiệp vụ theo phạm vi bảo hiểm và hạn mức trách nhiệm
mà ngời tham gia đã ký với nhà bảo hiểm trong hợp đồng bảo hiểm.
Phí bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba
và biểu phí do bộ tài chính qui định, ngoài ra các công ty bảo hiểm có thể thoả
thuận với các chủ xe cơ giới theo số lợng đầu xe, các công ty bảo hiểm trên cơ
sở cạnh tranh lành mạnh có thể giảm phí cho khách hàng tham gia với số lợng
lớn hoặc khách hàng thờng xuyên tái tục, hoặc cũng có thể giảm phí cho những
khách hàng tham gia với giá trị lớn trong nhiều năm liên tục nhng không xảy ra
rủi ro
Việc xác định mức phí bảo hiểm nhìn chung là rất khó khăn, bởi vì phí
bảo hiểm là nguồn thu chủ yếu của các công ty bảo hiểm nên mức phí tối thiểu
phải thoả mãn nhu cầu thanh toán bồi thờng và công tác đề phòng hạn chế tổn
thất đồng thời phải đảm bảo cho công ty có đợc khoản lợi nhất định. Cùng với
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
sự phát triển mạnh mẽ của thị trờng bảo hiểm ngày càng có nhiều các công ty
bảo hiểm gia nhập làm cho thị trờng ngày càng cạnh tranh gay gắt. Chính vì vậy
việc đa ra một mức phí thích hợp là một vấn đề không dễ dàng đối với các công
ty bảo hiểm.
Phí bảo hiểm phải là một mức phí cạnh tranh, không quá cao, không quá
thấp so với mức phí của Bộ Tài Chính qui định, theo qui luật định giá thì định
giá cao sẽ bán đợc giá cao và định giá thấp sẽ bán với giá thấp, tuy nhiên sản
phẩm bảo hiểm lại vô hình nên nếu phí quá cao cũng bị hạn chế số ngời tham
gia, mặt khác phí thấp quá cũng gây ra những tiêu cực trong khách hàng. Do đó
khi định giá phải đảm bảo đợc nguyên tắc số đông bù số ít và đảm bảo đợc sự
cân đối thu- chi trong hoạt động kinh doanh của công ty bảo hiểm.
4.2. Phơng pháp tính phí
Tính phí phải đảm bảo có cơ sở khoa học, phản ánh đầy đủ các yếu tố
ảnh hởng có liên quan và mức phí phải phù hợp với khả năng tài chính của các
chủ phơng tiện.
Công thức tính phí:
P = f + d
Trong đó:
P: Phí bảo hiểm / đầu phơng tiện
f: Phí thuần
d: Phụ phí (20% - 30%) phí bảo hiểm
Phí thuần đợc xác định theo công thức sau: f =
=
=
n
i
i
n
i
ii
C
TS
1
1
Trong đó:
Si: Số vụ tai nạn xảy ra có phát sinh trách nhiệm dân sự của chủ xe đợc
bảo hiểm bồi thờng trong năm i.
Ti: Số tiền bồi thờng bình quân một vụ tai nạn trong năm i.
Ci: Số đầu phơng tiện tham gia bảo hiểm trong năm i.
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét